İBB Başkanvekili Aslan: Yerel yönetimler teknik ve finansal olarak desteklenmeli

İBB Başkanvekili Nuri Aslan, COP31 Küresel Finans Zirvesi’ne katılarak iki etkinlikte konuştu. Aslan, yerel yönetimlerin iklim projeleri için teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini belirtti.

Aslan, Sürdürülebilir Ulaşım: İşbirlikleri ve Uygulamadaki Çözümler etkinliğinin açılış konuşmasını yaptı; ardından Küresel Taahhütlerden Yerel Ölçekli Uygulamaya: Paris Anlaşması’nın Hayata Geçirilmesinde Yerel ve Bölgesel Liderlik programına katıldı. İklim hedeflerini kentin geleceğine yön veren mekânsal kararlarla ilişkilendirdiklerini söyledi.

Ulaşımda hem günlük ihtiyaç hem iklim riski

Açılışta Aslan, kent yönetimlerinin temel sorumluluğunun iklim krizinin etkilerini azaltmak, kentleri afetlere hazırlamak ve olağanüstü durumlarda yaşamın sürekliliğini sağlamak olduğunu söyledi. Bir kentin dayanıklılığının yalnızca binalarla değil, insanların zor koşullarda bile temel hizmetlere ulaşabilmesiyle ölçüldüğünü belirtti. Ulaşım sistemlerinin hem kent yaşamı için vazgeçilmez olduğunu hem de sera gazı emisyonlarının önemli kaynaklarından biri olduğunu ifade etti.

Aslan’a göre İstanbul’da ulaşım, hem günlük ihtiyaçlar hem de iklim riskleri gözetilerek planlanıyor. Metro, otobüs ve vapurun birbirini tamamladığı bir ağa yatırım yapıldığını; yaya ve bisiklet ulaşımının da bu ağın parçası olarak görüldüğünü açıkladı. İstanbul’un toplam raylı sistem ağının bugün 402,6 kilometreye ulaştığını, son yedi buçuk yılda deniz ulaşımında 11 yeni hattın hizmete açıldığını belirtti. Şehir Hatları’nın her gün yaklaşık 200 bin yolcu taşıdığını, 600 kilometreyi aşan bisiklet yolu ağının büyütüldüğünü ve ilçelerde 2.400 elektrik destekli paylaşımlı bisikletin kullanıma sunulduğunu söyledi.

Pilot uygulamalar ve afet hazırlığı

Aslan, Avrupa Birliği finansmanıyla ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı Aşama II – Uygulama Planı Projesi’ni örnek olarak gösterdi. Hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmalarıyla İstanbulluların günlük ulaşım deneyimlerinin dinlendiğini, kurumların, uzmanların ve sivil toplumun katkısıyla 11 pilot uygulama önerisi geliştirildiğini anlattı. Öneriler arasında düşük emisyon alanları, otobüs öncelikli şeritler, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının geliştirilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz hatlarının bulunduğunu söyledi.

Aşırı hava olaylarının ve afet risklerinin de planlamaya dahil edildiğini belirten Aslan, İstanbul SKUP Aşama II Uygulama Planı Projesi kapsamında hazırlanan Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası’nı anlattı. Deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkilerinin analiz edildiğini, kritik altyapı unsurları ile öncelikli müdahale alanlarının belirlendiğini ifade etti. Stratejilerin afet öncesi hazırlığı, afet anında ulaşımın sürekliliğini ve sonrasında hizmetlerin hızla yeniden sağlanmasını kapsadığını söyledi.

İklim politikaları ve kurumlar arası koordinasyon

Moderatörün sorularını yanıtlayan Aslan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 2050 yılına kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir İstanbul hedeflediğini söyledi. Bu doğrultuda 2021’de İklim Değişikliği Eylem Planı, 2023’te Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı, 2025’te Yeşil Şehir Eylem Planı’nın hayata geçirildiğini anlattı. Hazırlıkları süren İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda su havzaları, afet riskleri, ulaşım ve yerleşim kararlarının birlikte ele alındığını belirtti.

Aslan, yerel yönetimlerin en temel sorununun üstlendikleri sorumluluklar ile sahip oldukları kaynaklar arasındaki uyumsuzluk olduğunu söyledi. Belediyelerin güçlü projeleri olsa da bunları hayata geçirmek için uzun vadeli ve uygun koşullu finansmana her zaman ulaşamadıklarını ifade etti. Yerel yönetimlerin yatırım aşamasında değil, fizibilite ve proje geliştirme süreçlerinden itibaren teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini belirtti.

Yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında parçalı olmasının bir diğer sorun olduğunu söyleyen Aslan, bir taşkının yalnızca dere yatağında değil evlerde, yollarda ve altyapıda da etkili olduğunu örnek verdi. Riskin dere havzası, yapı stoku, ulaşım ağı ve kritik altyapı birlikte değerlendirilmeden çözülemeyeceğini, kurumların aynı veriler üzerinden ortak kararlar alabilmesi gerektiğini söyledi. Kurumlar arası veri paylaşımını kentin güvenliği ve insan hayatının korunması meselesi olarak tanımladı. İklim politikalarının sosyal boyutunu da hatırlatan Aslan, yeşil dönüşümün maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenmemesi gerektiğini belirtti.

Aslan, büyük finans kaynaklarında ulusal hükümetlerin belirleyici olduğunu hatırlatarak dört öneri sundu. Birincisi, yerel yönetimlerin iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesi ve deneyimlerinin ulusal iklim hedeflerine yansıtılması. İkincisi, belediyelerin doğrudan erişebileceği, uzun vadeli ve uygun koşullu iklim finansmanı. Üçüncüsü, ulusal hükümetler, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve finans kurumları arasında kalıcı iş birliği mekanizmaları. Dördüncüsü ise iklim değişikliğine uyum, doğa temelli çözümler, afet riskinin azaltılması ve kayıp ve zarar konularının müzakerelerde güçlü biçimde ele alınması.

Aslan, İstanbul’da çevreci vakıflarla ve dünyadaki tüm kurumlarla iş birliği yapmaya açık olduklarını belirterek konuşmasını tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı