İzmir’de iklim direnci mahallelerden yükselecek

İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Antalya’da düzenlenen COP31’de İzmir’in iklim krizine karşı yürüttüğü çalışmaları anlattı. Okyay, iklim direncinin yalnızca altyapıyla sağlanamayacağını, mahalle dayanışmasının, koruyucu sağlık hizmetlerinin, doğa temelli çözümlerin ve vatandaş katılımının belirleyici olduğunu söyledi.

Okyay, Rusya Pavyonu’nda gerçekleşen "Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü" başlıklı oturumda konuştu. Yerel yönetimlerin iklim etkilerine karşı sorumluluğuna, mahalle ölçeğinde dayanışmaya ve kentler arası iş birliklerine dikkat çekti.

Yerel yönetimlerin gündelik yaşama doğrudan dokunduğunu belirten Okyay, konuyu somutlaştırmak için bir mahalledeki yaşlı bir kadın örneğini anlattı. Yalnız yaşayan, sağlık sorunları olan ve aşırı sıcaklarda evini serin tutmakta zorlanan bu kadının en yakın yeşil alana yürüyerek ulaşamadığını, sıcak uyarısını okusa bile ne yapacağını bilemeyeceğini söyledi. Okyay, "Peki, onun kapısını kim çalacak?" diye sordu.

Okyay, iklim krizinin düşük gelir, dil engelleri, bakım sorumlulukları ve yalnızlık gibi mevcut eşitsizlikleri derinleştirdiğini, bunların hizmetlere erişimi zorlaştırabildiğini kaydetti. Bu nedenle dirençli bir İzmir’in ancak dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inandıklarını ifade etti.

Tek Sağlık yaklaşımı

İklim krizine Tek Sağlık yaklaşımı çerçevesinden baktıklarını belirten Okyay, insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı. Su kıtlığı, toprağın bozulması ve aşırı sıcakların aynı çevreyi paylaşan tüm canlıları etkilediğini, bu ilişkilerin belediyenin planlarına, hizmetlerine ve kaynak kullanımına yansıtılması gerektiğini söyledi.

İzmir’de koruyucu sağlık hizmetlerini mahallelere taşıdıklarını anlatan Okyay, sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahalle ihtiyaçlarına göre şekillendirildiğini belirtti. Hizmetlerin vatandaşa yakın noktalarda sunulmasının, daha önce belediyeye başvurmayan kişilere de ulaşmayı sağladığını kaydetti. Mahalle bostanlarının bu yaklaşımın önemli bir parçası olduğunu söyleyen Okyay, birlikte gıda üretmenin insanların hem toprakla hem de birbirleriyle bağını güçlendirdiğini, bu bostanların yaygınlaştırılırken suyun kullanımı ve toprağın korunmasına dikkat edilmesi gerektiğini ifade etti.

Mahalle dayanışması ve afet hazırlığı

Okyay, mahallelerdeki Dayanışma Noktalarının vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında bağ kurduğunu, insanların burada yardım isteyebildiğini ve güven ilişkileri geliştirebildiğini söyledi. Afetlere hazırlıkta mahalle ölçeğindeki dayanışmanın rolüne değinen Okyay, Mahalle Afet Gönüllülerinin işlevini anlattı. Komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimleri almış kişilerin hazırlığın vazgeçilmez bir parçası olduğunu, belediyenin ise onları güçlü kamu hizmetleri, eğitim ve koordinasyonla desteklemekle yükümlü olduğunu belirtti.

Katılım ve uluslararası iş birliği

İklim politikalarında vatandaş katılımının belirleyici olduğunu vurgulayan Okyay, İzmir’deki İklim Yurttaş Meclislerinin insanların yaşadıkları çevreye dair bilgi ve deneyimlerini karar süreçlerine taşımasına olanak sağladığını söyledi. Kentler arası deneyim paylaşımının yalnızca başarılı projelerin anlatılmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini savunan Okyay, bir yağmur suyu sistemi ya da ekolojik koridor uygulaması paylaşılırken bakım gereksinimleri, maliyetler, karşılaşılan güçlükler ve uygulamadan kimlerin yararlandığının da konuşulması gerektiğini belirtti. Hangi çözümün hangi koşullarda işe yaradığını bilmenin, başka bir kentin kendi koşullarına uygun adımlar atmasını kolaylaştıracağını ifade etti.

Teknik ekipler arasında saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve küçük ölçekli pilot projelerle bilgi alışverişinin kalıcı iş birliklerine dönüşebileceğini kaydeden Okyay, yerel yönetimlere öngörülebilir finansman ve teknik destek sağlanmasının önemine dikkat çekti. "İzmir, deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazırdır" dedi.

Konuşmasını yaşlı kadın örneğine dönerek bitiren Okyay, iklim direncinin yalnızca kriz anında yardım ulaştırmakla sınırlı olmadığını söyledi. Asıl hedefin tehlikeleri baştan azaltan, herkes için güvenli ve sağlıklı yaşam alanları oluşturmak olduğunu vurguladı. Gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu besleyecek su kaynaklarıyla donatılmış mahalleler kurmayı hedeflediklerini ifade etti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı