Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Kısaca
- Medicana Sağlık Grubu Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Nuran Katgı, fazla kiloların üst solunum yollarını daraltarak gece solunum duraklamalarına yol açabileceğini söyledi.
- Sağlıklı bir kilo verme süreci, uykudaki solunum duraklamalarının sıklığını azaltmada etkili bir destek olabilir.
- Uyku apnesi yalnızca horlamadan ibaret değildir; gündüz yorgunluğu, sabah baş ağrısı ve dikkat sorunları da önemli işaretlerdir.
Uyku apnesi ile obezite arasındaki yakın ilişki, Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Nuran Katgı’nın değerlendirmesiyle gündeme geldi. Doç. Dr. Katgı, doğru beslenme ve kilo yönetiminin uykudaki solunum kalitesini belirgin biçimde artırabileceğini belirtti.
Obezite, günümüz toplumlarının mücadele ettiği sağlık sorunlarının başında geliyor. Doç. Dr. Nuran Katgı, obezitenin tıkayıcı uyku apnesinin gelişiminde ve şiddetlenmesinde en önemli değiştirilebilir risk faktörlerinden biri olduğuna dikkat çekti.
Doç. Dr. Katgı’ya göre bu ilişki yalnızca tartıdaki rakamlarla ilgili değil; yağ dokusunun vücutta nerede biriktiği de büyük önem taşıyor. Uyku sırasında boğazı açık tutan kasların doğal olarak gevşediğini hatırlatan Katgı, "Zaten daralmış olan hava yolu bu gevşemenin etkisiyle daha kolay kapanır veya belirgin biçimde daralır. Bunun sonucunda gece boyunca tekrarlayan solunum durmaları ve solunumda azalmalar ortaya çıkar" dedi.
Karın çevresindeki yağlanmanın diyafram hareketlerini ve akciğer hacimlerini etkilediğini belirten Katgı, uyku apnesinin getirdiği yorgunluğun da hareketsizliği ve iştahı tetikleyebileceğini, böylece iki durum arasında bir kısır döngü oluşabileceğini ifade etti.
Kilo vermenin etkisi
Doç. Dr. Katgı, sağlıklı bir kilo verme sürecinin boyun ve karın çevresindeki yağ dokusunu azaltarak solunum mekaniklerini olumlu yönde destekleyebildiğini söyledi. Kilo kaybının horlama, gece oksijen düşüklüğü ve gündüz yorgunluğuna olumlu etki edebildiğini vurgulayan Katgı, "Bazı hastalarda uyku apnesinin derecesi gerileyebilir; bazı hastalarda ise hastalık belirgin ölçüde düzelebilir" dedi.
Tedavi yanıtının kişiden kişiye farklılık gösterebileceğini aktaran Katgı, bu nedenle kilo verme sürecine uygun beslenme düzeni ve fiziksel aktivitenin eşlik etmesi gerektiğini belirtti. Medikal veya cerrahi obezite tedavilerinin de hekim değerlendirmesiyle gündeme gelebileceğini ekledi. Katgı, kilo kaybı sürerken bazı medikal cihazlarla uyku sırasında hava yolunun açık tutulabileceğini, kilo verildikten sonra tedavi ihtiyacı ve cihaz basıncının yeniden değerlendirilebileceğini söyledi. Cihazı bırakma kararının yalnızca horlamanın geçmesine dayanarak verilmemesi gerektiğini de vurguladı.
Belirtiler ve tanı
Katgı, uyku apnesinin yalnızca horlamadan ibaret olmadığını, horlayan herkesin uyku apnesi hastası olmadığını ve her hastada şiddetli horlama görülmeyebileceğini kaydetti. Uykuda fark edilen solunum duraklamaları, boğulma hissiyle uyanma, sık idrara çıkma, gece terlemesi ve ağız kuruluğunun önemli işaretler olduğunu belirtti.
Gün içinde uyuklama, yorgunluk, dikkat ve hafıza sorunları, sabah baş ağrısı, sinirlilik ve konsantrasyon güçlüğü de görülebilen belirtiler arasında. Katgı, bazı hastalarda cinsel istekte azalmanın da tabloya eşlik edebileceğini söyledi. Kadınlarda ise belirgin horlama yerine uykusuzluk, yorgunluk, sık uyanma veya duygu durum değişiklikleri daha ön planda olabiliyor.
Tanıda yalnızca belirtilerin yeterli olmadığını belirten Katgı, klinik değerlendirme sonrasında uygun görülen hastalarda polisomnografi, yani uyku testi, seçilmiş hastalarda ise evde yapılan uyku apnesi testlerinin kullanıldığını aktardı. Bu testlerle solunum olaylarının sıklığı, oksijen düzeyleri ve hastalığın ağırlığı değerlendirilir. Katgı ayrıca, gece solunumun durması sonucu yaşanan oksijen düşüşlerinin vücutta stres yanıtı oluşturabileceğini, sempatik sinir sistemini uyararak tansiyon ve kalp hızında dalgalanmalara yol açabileceğini ifade etti.
Kilo yönetimi tedavi planına dahil edilmeli
Obezite ve orta-şiddetli uyku apnesi olan yetişkinlerde kilo yönetiminin bütüncül tedavi planının ayrılmaz bir parçası olduğunu belirten Katgı, programın kişiye özel hazırlanmasının şart olduğunu söyledi. Hastanın yaşı, mevcut hastalıkları, hareket kapasitesi ve yaşam tarzının dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Katgı’ya göre kilo yönetimi özellikle karın çevresinde yağlanması belirgin olanlarda, yakın dönemde kilo alıp belirtileri artanlarda ve hipertansiyon, tip 2 diyabet, dislipidemi ya da kalp damar hastalığı eşlik edenlerde önem kazanıyor. CPAP kullanan ve fazla kilosunun yarattığı başka sağlık sorunları olan hastalarda da kilo yönetiminin faydalı olduğunu belirtti. Yaşam tarzı değişikliklerine rağmen kilo yönetiminde zorlanan seçilmiş hastaların ilaç veya cerrahi açısından değerlendirilebileceğini ekledi.
Katgı, her hasta için aynı programın uygulanmasının doğru olmadığını; hastanın eşlik eden hastalıklarının, kullandığı ilaçların, önceki deneyimlerinin ve tercihlerinin dikkate alınması gerektiğini söyledi. "Amaç yalnızca kısa sürede kilo kaybı sağlamak değil, ulaşılan iyileşmeyi sürdürebilmektir" diyen Katgı, uyku apnesinde yaklaşımın hastalığın ağırlığına göre gerekli solunum tedavisini uygularken, fazla kilosu olan hastalarda kilo yönetimini de tedavi planına yerleştirmek olduğunu belirtti.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
