Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Kısaca
- Çocuklarda bilişim teknolojileri kullanımını ölçen 2026 araştırması, kapsamını 6-17 yaş grubuna genişletti. Çocukların %80,1’i cep telefonu, %92,7’si internet kullandı.
- Ekran başında geçirilen sürenin etkisine ilişkin çocukların %48,3’ü daha az kitap okuduğunu, %25,4’ü daha az uyuduğunu belirtti.
- Çocuklarda siber zorbalığa maruz kalma oranı %10,2 olarak ölçüldü.
Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2026 sonuçlarına göre çocukların cep telefonu, internet, sosyal medya ve dijital oyun kullanımı yaygınlaştı. Araştırma, çocukların bu teknolojileri ne amaçla ve ne kadar süreyle kullandığını ortaya koymayı amaçlıyor.
Araştırma, önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsıyordu. 2026 itibarıyla 6-17 yaş grubunu içine alacak şekilde genişletildi. Bu dönemde ayrıca 11-17 yaş grubunda üretken yapay zeka kullanımı ile siber zorbalık göstergeleri de incelendi. Haberde farklı bir yaş aralığı belirtilmedikçe ‘çocuk’ ifadesi 6-17 yaş grubunu ifade ediyor. 6-10 yaş grubunun soruları kendisinin ya da bir yakınının yardımıyla, 11-17 yaş grubunun ise yardım almadan yanıtladığı belirtildi.
Cep telefonu ve internet kullanımı
Cep telefonu veya akıllı telefon kullandığını belirten çocukların oranı %80,1 oldu. Bu oran 6-10 yaş grubunda %66,2, 11-17 yaş grubunda %89,8 olarak ölçüldü. Düzenli telefon kullanan çocukların %97,4’ü bunu düzenli olarak yaptığını söyledi. Telefon kullanım amacında 6-10 yaş grubunda %73,3 ile oyun oynama, 11-17 yaş grubunda %87,8 ile internette gezinme ilk sırada yer aldı. Düzenli telefon kullanan çocukların %37,8’i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini belirtti; bu oran 6-10 yaş grubunda %17,2, 11-17 yaş grubunda %48,0 oldu.
Çocukların internet kullanım oranı %92,7 olarak açıklandı. 6-10 yaş grubunda bu oran %86,6, 11-17 yaş grubunda %96,9 oldu. Düzenli internet kullanan çocuklarda günde en az iki saat internette vakit geçirenlerin oranı hafta içi %53,0, hafta sonu %63,4 olarak belirlendi. En çok yapılan etkinlik %86,2 ile video izlemek oldu. Bunu %80,3 ile ders çalışma ve ödev ya da sunum hazırlama, %75,1 ile sosyal medya kullanımı izledi. Çevrim içi derse ya da kursa katılma %17,9 ile en az yapılan faaliyet oldu.
Sosyal medya ve dijital oyunlar
Sosyal medya kullanan çocukların oranı %69,8 olarak ölçüldü. Erkek çocuklarda bu oran %71,4, kız çocuklarda %68,1 oldu. Yaş grupları arasındaki fark belirgin; 6-10 yaş grubunda %50,2, 11-17 yaş grubunda %83,4 oranında sosyal medya kullanıldığı görüldü.
Dijital oyun oynayan çocukların oranı %68,1 oldu. Erkek çocuklarda bu oran %77,4, kız çocuklarda %58,2 olarak belirlendi. Yaş gruplarına göre 6-10 yaş grubunda %69,1, 11-17 yaş grubunda %67,3 oranında oyun oynandığı kaydedildi. Düzenli oyun oynayanların %92,7’si bunu düzenli olarak yaptığını belirtti. En çok tercih edilen tür %48,1 ile macera ve aksiyon oldu; bunu %44,5 ile strateji ve taktik, %41,6 ile spor oyunları izledi.
Oyun oynamanın olumsuz yanlarına ilişkin düşünceler yaş gruplarına göre değişti. 6-10 yaş grubunda %34,7 ile fazla oyun oynamanın sorumlulukları aksatması ilk sırada yer aldı. 11-17 yaş grubunda ise %34,5 ile ebeveynlerinin çok fazla oyun oynadığını düşünmeleri öne çıktı.
Ekran süresinin günlük yaşama etkisi
Çocuklara ekran başında geçirdikleri sürenin yaşamlarına etkisi soruldu. Çocukların %48,3’ü daha az kitap okuduğunu, %42,2’si daha az ders çalıştığını, %33,0’ı ailesiyle daha az vakit geçirdiğini, %26,8’i arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüşüp daha az oyun oynadığını, %25,4’ü ise daha az uyuduğunu belirtti. Yanıtlar ‘Katılıyorum’ ya da ‘Kısmen katılıyorum’ seçenekleri üzerinden değerlendirildi.
Üretken yapay zeka kullanımı
Araştırmanın 11-17 yaş grubunu kapsayan bölümüne göre üretken yapay zeka kullanan çocukların oranı %63,0 oldu. Kız çocuklarda bu oran %65,5, erkek çocuklarda %60,6 olarak ölçüldü. En yaygın kullanım amacı %88,1 ile örgün eğitim oldu; %58,6 ile özel amaçlı kullanım izledi.
Yapay zekayı kullanmayan çocuklar için ilk neden %68,9 ile yapay zekanın varlığından haberdar olmamak oldu. Bunu %21,1 ile ihtiyaç duymamak, %18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmemek ve %16,1 ile gizlilik, güvenlik ya da emniyetle ilgili endişeler izledi.
Siber zorbalık
Siber zorbalığa maruz kaldığını belirten çocukların oranı %10,2 oldu. Siber zorbalık yapan çocukların oranı %4,6, siber zorbalığa tanıklık eden çocukların oranı %23,6 olarak açıklandı. Cinsiyete göre dağılım da ayrıca incelendi.
Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların %73,3’ü zorbalığı yapan kişinin yüz yüze tanıştığı bir arkadaşı ya da akranı olduğunu söyledi. Zorbalığın yaşandığı dijital ortamlarda ilk sırada %56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları yer aldı. Bunu %51,1 ile telefona gönderilen SMS ve benzeri mesajlar, %40,7 ile sosyal medya platformları, %24,9 ile internet oyunları, %20,6 ile cep telefonu aramaları ve %16,3 ile sohbet odaları izledi.
Karşılaşılan zorbalık türlerinde %80,3 ile kırıcı ya da incitici mesajlar gönderilmesi ilk sırada geldi. Bunu %20,3 ile çocuklar hakkında kırıcı mesajların başkalarına iletilmesi ya da herkesin görebileceği biçimde paylaşılması, %15,8 ile asılsız söylenti ve hikayelerin yayılması izledi. Çocukların zorbalığa maruz kalma nedenine ilişkin düşüncelerinde %60,4 ile davranış biçimleri, %33,1 ile fiziksel özellikler ya da dış görünüş öne çıktı. Aile kökeni %4,4, maddi durum %2,4, engel durumu %1,7 oranında neden olarak belirtildi. %9,4’lük kesim ise ‘diğer’ seçeneğini işaretledi.
Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocuklardan siber zorbalığa maruz kalma, zorbalık yapma ya da tanıklık etme durumlarından en az birini yaşayanların oranı %28,1 oldu. Bu çocukların %7,8’i yaşadığı durumun okula devam etmesini etkilediğini belirtti. Erkek çocuklarda bu oran %5,3, kız çocuklarda %10,5 olarak ölçüldü.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
